增支部第1116經（Aṅguttara Nikāya 9.37 / 4. Mahāvagga / Ānandasutta）

Aṅguttara Nikāya 9.37

4. Mahāvagga

Ānandasutta

Ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando kosambiyaṁ viharati ghositārāme.

Tatra kho āyasmā ānando bhikkhū āmantesi:

“āvuso bhikkhave”ti.

“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṁ.

Āyasmā ānando etadavoca:

“Acchariyaṁ, āvuso, abbhutaṁ, āvuso.

Yāvañcidaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sambādhe okāsādhigamo anubuddho sattānaṁ visuddhiyā sokaparidevānaṁ samatikkamāya dukkhadomanassānaṁ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya.

Tadeva nāma cakkhuṁ bhavissati te rūpā tañcāyatanaṁ no paṭisaṁvedissati.

Tadeva nāma sotaṁ bhavissati te saddā tañcāyatanaṁ no paṭisaṁvedissati.

Tadeva nāma ghānaṁ bhavissati te gandhā tañcāyatanaṁ no paṭisaṁvedissati.

Sāva nāma jivhā bhavissati te rasā tañcāyatanaṁ no paṭisaṁvedissati.

Sova nāma kāyo bhavissati te phoṭṭhabbā tañcāyatanaṁ no paṭisaṁvedissatī”ti.

Evaṁ vutte, āyasmā udāyī āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

“saññīmeva nu kho, āvuso ānanda, tadāyatanaṁ no paṭisaṁvedeti udāhu asaññī”ti?

“Saññīmeva kho, āvuso, tadāyatanaṁ no paṭisaṁvedeti, no asaññī”ti.

“Kiṁsaññī panāvuso, tadāyatanaṁ no paṭisaṁvedetī”ti?

“Idhāvuso, bhikkhu, sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.

Evaṁsaññīpi kho, āvuso, tadāyatanaṁ no paṭisaṁvedeti.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.

Evaṁsaññīpi kho, āvuso, tadāyatanaṁ no paṭisaṁvedeti.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.

Evaṁsaññīpi kho, āvuso, tadāyatanaṁ no paṭisaṁvedetīti.

Ekamidāhaṁ, āvuso, samayaṁ sākete viharāmi añjanavane migadāye.

Atha kho, āvuso, jaṭilavāsikā bhikkhunī yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho, āvuso, jaṭilavāsikā bhikkhunī maṁ etadavoca:

‘yāyaṁ, bhante ānanda, samādhi na cābhinato na cāpanato na ca sasaṅkhāraniggayhavāritagato,

vimuttattā ṭhito, ṭhitattā santusito, santusitattā no paritassati.

Ayaṁ, bhante ānanda, samādhi kiṁphalo vutto bhagavatā’ti?

Evaṁ vutte, sohaṁ, āvuso, jaṭilavāsikaṁ bhikkhuniṁ etadavocaṁ:

‘yāyaṁ, bhagini, samādhi na cābhinato na cāpanato na ca sasaṅkhāraniggayhavāritagato,

vimuttattā ṭhito, ṭhitattā santusito, santusitattā no paritassati.

Ayaṁ, bhagini, samādhi aññāphalo vutto bhagavatā’ti.

Evaṁsaññīpi kho, āvuso, tadāyatanaṁ no paṭisaṁvedetī”ti.

Chaṭṭhaṁ.