增支部第527經（Aṅguttara Nikāya 5.41 / 5. Muṇḍarājavagga / Ādiyasutta）

Aṅguttara Nikāya 5.41

5. Muṇḍarājavagga

Ādiyasutta

Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ bhagavā etadavoca:

“pañcime, gahapati, bhogānaṁ ādiyā.

Katame pañca?

Idha, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi attānaṁ sukheti pīṇeti sammā sukhaṁ pariharati;

mātāpitaro sukheti pīṇeti sammā sukhaṁ pariharati;

puttadāradāsakammakaraporise sukheti pīṇeti sammā sukhaṁ pariharati.

Ayaṁ paṭhamo bhogānaṁ ādiyo.

Puna caparaṁ, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi mittāmacce sukheti pīṇeti sammā sukhaṁ pariharati.

Ayaṁ dutiyo bhogānaṁ ādiyo.

Puna caparaṁ, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi yā tā honti āpadā—

aggito vā udakato vā rājato vā corato vā appiyato vā dāyādato—

tathārūpāsu āpadāsu bhogehi pariyodhāya vattati, sotthiṁ attānaṁ karoti.

Ayaṁ tatiyo bhogānaṁ ādiyo.

Puna caparaṁ, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi pañcabaliṁ kattā hoti.

Ñātibaliṁ, atithibaliṁ, pubbapetabaliṁ, rājabaliṁ, devatābaliṁ—

ayaṁ catuttho bhogānaṁ ādiyo.

Puna caparaṁ, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi ye te samaṇabrāhmaṇā madappamādā paṭiviratā khantisoracce niviṭṭhā ekamattānaṁ damenti ekamattānaṁ samenti ekamattānaṁ parinibbāpenti, tathārūpesu samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṁ dakkhiṇaṁ patiṭṭhāpeti sovaggikaṁ sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikaṁ.

Ayaṁ pañcamo bhogānaṁ ādiyo.

Ime kho, gahapati, pañca bhogānaṁ ādiyā.

Tassa ce, gahapati, ariyasāvakassa ime pañca bhogānaṁ ādiye ādiyato bhogā parikkhayaṁ gacchanti, tassa evaṁ hoti:

‘ye vata bhogānaṁ ādiyā te cāhaṁ ādiyāmi bhogā ca me parikkhayaṁ gacchantī’ti.

Itissa hoti avippaṭisāro.

Tassa ce, gahapati, ariyasāvakassa ime pañca bhogānaṁ ādiye ādiyato bhogā abhivaḍḍhanti, tassa evaṁ hoti:

‘ye vata bhogānaṁ ādiyā te cāhaṁ ādiyāmi bhogā ca me abhivaḍḍhantī’ti.

Itissa hoti ubhayeneva avippaṭisāroti.

Bhuttā bhogā bhatā bhaccā,

vitiṇṇā āpadāsu me;

Uddhaggā dakkhiṇā dinnā,

atho pañcabalīkatā;

Upaṭṭhitā sīlavanto,

saññatā brahmacārayo.

Yadatthaṁ bhogaṁ iccheyya,

paṇḍito gharamāvasaṁ;

So me attho anuppatto,

kataṁ ananutāpiyaṁ.

Etaṁ anussaraṁ macco,

ariyadhamme ṭhito naro;

Idheva naṁ pasaṁsanti,

pecca sagge pamodatī”ti.

Paṭhamaṁ.