相應部第1064經（Saṁyutta Nikāya 36.8 / 1. Sagāthāvagga / Dutiyagelaññasutta）

Saṁyutta Nikāya 36.8

1. Sagāthāvagga

Dutiyagelaññasutta

Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.

Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena gilānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.

Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

“Sato, bhikkhave, bhikkhu sampajāno kālaṁ āgameyya.

Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī.

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sato hoti?

Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;

vedanāsu vedanānupassī viharati …

citte cittānupassī viharati …

dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sato hoti.

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sampajāno hoti?

Idha, bhikkhave, bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti …pe… bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.

Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sampajāno hoti.

Sato, bhikkhave, bhikkhu sampajāno kālaṁ āgameyya.

Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī.

Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṁ satassa sampajānassa appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati sukhā vedanā.

So evaṁ pajānāti:

‘uppannā kho myāyaṁ sukhā vedanā;

sā ca kho paṭicca, no appaṭicca.

Kiṁ paṭicca?

Imameva phassaṁ paṭicca.

Ayaṁ kho pana phasso anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno.

Aniccaṁ kho pana saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ phassaṁ paṭicca uppannā sukhā vedanā kuto niccā bhavissatī’ti.

So phasse ca sukhāya ca vedanāya aniccānupassī viharati, vayānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati.

Tassa phasse ca sukhāya ca vedanāya aniccānupassino viharato, vayānupassino viharato, virāgānupassino viharato, nirodhānupassino viharato, paṭinissaggānupassino viharato yo phasse ca sukhāya ca vedanāya rāgānusayo, so pahīyati.

Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṁ satassa …pe…

viharato uppajjati dukkhā vedanā …pe…

uppajjati adukkhamasukhā vedanā.

So evaṁ pajānāti:

‘uppannā kho myāyaṁ adukkhamasukhā vedanā;

sā ca kho paṭicca, no appaṭicca.

Kiṁ paṭicca?

Imameva phassaṁ paṭicca.

(Yathā purimasutte, tathā vitthāretabbo.)

Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānāti.

Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya,

tasseva telassa ca vaṭṭiyā ca pariyādānā anāhāro nibbāyeyya;

evameva kho, bhikkhave, bhikkhu kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti. Jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.

‘Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānātī”ti.

Aṭṭhamaṁ.