相應部第112經（Saṁyutta Nikāya 3.1 / 1. Paṭhamavagga / Daharasutta）

Saṁyutta Nikāya 3.1

1. Paṭhamavagga

Daharasutta

Evaṁ me sutaṁ—

ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.

Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:

“bhavampi no gotamo anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddhoti paṭijānātī”ti?

“Yañhi taṁ, mahārāja, sammā vadamāno vadeyya ‘anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti, mameva taṁ sammā vadamāno vadeyya.

Ahañhi, mahārāja, anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho”ti.

“Yepi te, bho gotama, samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—

pūraṇo kassapo, makkhali gosālo, nigaṇṭho nāṭaputto, sañcayo belaṭṭhaputto, pakudho kaccāyano, ajito kesakambalo;

tepi mayā ‘anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddhoti paṭijānāthā’ti puṭṭhā samānā anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddhoti na paṭijānanti.

Kiṁ pana bhavaṁ gotamo daharo ceva jātiyā navo ca pabbajjāyā”ti?

“Cattāro kho me, mahārāja, daharāti na uññātabbā, daharāti na paribhotabbā.

Katame cattāro?

Khattiyo kho, mahārāja, daharoti na uññātabbo, daharoti na paribhotabbo.

Urago kho, mahārāja, daharoti na uññātabbo, daharoti na paribhotabbo.

Aggi kho, mahārāja, daharoti na uññātabbo, daharoti na paribhotabbo.

Bhikkhu, kho, mahārāja, daharoti na uññātabbo, daharoti na paribhotabbo.

Ime kho, mahārāja, cattāro daharāti na uññātabbā, daharāti na paribhotabbā”ti.

Idamavoca bhagavā.

Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:

“Khattiyaṁ jātisampannaṁ,

abhijātaṁ yasassinaṁ;

Daharoti nāvajāneyya,

na naṁ paribhave naro.

Ṭhānañhi so manujindo,

rajjaṁ laddhāna khattiyo;

So kuddho rājadaṇḍena,

tasmiṁ pakkamate bhusaṁ;

Tasmā taṁ parivajjeyya,

rakkhaṁ jīvitamattano.

Gāme vā yadi vā raññe,

yattha passe bhujaṅgamaṁ;

Daharoti nāvajāneyya,

na naṁ paribhave naro.

Uccāvacehi vaṇṇehi,

urago carati tejasī;

So āsajja ḍaṁse bālaṁ,

naraṁ nāriñca ekadā;

Tasmā taṁ parivajjeyya,

rakkhaṁ jīvitamattano.

Pahūtabhakkhaṁ jālinaṁ,

pāvakaṁ kaṇhavattaniṁ;

Daharoti nāvajāneyya,

na naṁ paribhave naro.

Laddhā hi so upādānaṁ,

mahā hutvāna pāvako;

So āsajja ḍahe bālaṁ,

naraṁ nāriñca ekadā;

Tasmā taṁ parivajjeyya,

rakkhaṁ jīvitamattano.

Vanaṁ yadaggi ḍahati,

pāvako kaṇhavattanī;

Jāyanti tattha pārohā,

ahorattānamaccaye.

Yañca kho sīlasampanno,

bhikkhu ḍahati tejasā;

Na tassa puttā pasavo,

dāyādā vindare dhanaṁ;

Anapaccā adāyādā,

tālāvatthū bhavanti te.

Tasmā hi paṇḍito poso,

sampassaṁ atthamattano;

Bhujaṅgamaṁ pāvakañca,

khattiyañca yasassinaṁ;

Bhikkhuñca sīlasampannaṁ,

sammadeva samācare”ti.

Evaṁ vutte, rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:

“abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.

Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.

Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.

Upāsakaṁ maṁ, bhante, bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.