相應部第1751經（Saṁyutta Nikāya 56.41 / 5. Papātavagga / Lokacintāsutta）

Saṁyutta Nikāya 56.41

5. Papātavagga

Lokacintāsutta

Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

“bhūtapubbaṁ, bhikkhave, aññataro puriso rājagahā nikkhamitvā ‘lokacintaṁ cintessāmī’ti yena sumāgadhā pokkharaṇī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sumāgadhāya pokkharaṇiyā tīre nisīdi lokacintaṁ cintento.

Addasā kho, bhikkhave, so puriso sumāgadhāya pokkharaṇiyā tīre caturaṅginiṁ senaṁ bhisamuḷālaṁ pavisantaṁ.

Disvānassa etadahosi:

‘ummattosmi nāmāhaṁ, vicetosmi nāmāhaṁ.

Yaṁ loke natthi taṁ mayā diṭṭhan’ti.

Atha kho so, bhikkhave, puriso nagaraṁ pavisitvā mahājanakāyassa ārocesi:

‘ummattosmi nāmāhaṁ, bhante, vicetosmi nāmāhaṁ, bhante.

Yaṁ loke natthi taṁ mayā diṭṭhan’ti.

‘Kathaṁ pana tvaṁ, ambho purisa, ummatto kathaṁ viceto?

Kiñca loke natthi yaṁ tayā diṭṭhan’ti?

‘Idhāhaṁ, bhante, rājagahā nikkhamitvā “lokacintaṁ cintessāmī”ti yena sumāgadhā pokkharaṇī tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā sumāgadhāya pokkharaṇiyā tīre nisīdiṁ lokacintaṁ cintento.

Addasaṁ khvāhaṁ, bhante, sumāgadhāya pokkharaṇiyā tīre caturaṅginiṁ senaṁ bhisamuḷālaṁ pavisantaṁ.

Evaṁ khvāhaṁ, bhante, ummatto evaṁ viceto.

Idañca loke natthi yaṁ mayā diṭṭhan’ti.

‘Taggha tvaṁ, ambho purisa, ummatto taggha viceto.

Idañca loke natthi yaṁ tayā diṭṭhan’ti.

Taṁ kho pana, bhikkhave, so puriso bhūtaṁyeva addasa, no abhūtaṁ.

Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, devāsurasaṅgāmo samupabyūḷho ahosi.

Tasmiṁ kho pana, bhikkhave, saṅgāme devā jiniṁsu, asurā parājiniṁsu.

Parājitā ca kho, bhikkhave, asurā bhītā bhisamuḷālena asurapuraṁ pavisiṁsu devānaṁyeva mohayamānā.

Tasmātiha, bhikkhave, mā lokacintaṁ cintetha:

‘sassato loko’ti vā ‘asassato loko’ti vā, ‘antavā loko’ti vā ‘anantavā loko’ti vā, ‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā.

Taṁ kissa hetu?

Nesā, bhikkhave, cintā atthasaṁhitā nādibrahmacariyakā na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati.

Cintentā kho tumhe, bhikkhave, ‘idaṁ dukkhan’ti cinteyyātha …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti cinteyyātha.

Taṁ kissa hetu?

Esā, bhikkhave, cintā atthasaṁhitā esā ādibrahmacariyakā esā nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.

Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṁ dukkhan’ti yogo karaṇīyo …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo”ti.

Paṭhamaṁ.