相應部第195經（Saṁyutta Nikāya 7.9 / 1. Arahantavagga / Sundarikasutta）

Saṁyutta Nikāya 7.9

1. Arahantavagga

Sundarikasutta

Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu viharati sundarikāya nadiyā tīre.

Tena kho pana samayena sundarikabhāradvājo brāhmaṇo sundarikāya nadiyā tīre aggiṁ juhati, aggihuttaṁ paricarati.

Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo aggiṁ juhitvā aggihuttaṁ paricaritvā uṭṭhāyāsanā samantā catuddisā anuvilokesi:

“ko nu kho imaṁ habyasesaṁ bhuñjeyyā”ti?

Addasā kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle sasīsaṁ pārutaṁ nisinnaṁ.

Disvāna vāmena hatthena habyasesaṁ gahetvā dakkhiṇena hatthena kamaṇḍaluṁ gahetvā yena bhagavā tenupasaṅkami.

Atha kho bhagavā sundarikabhāradvājassa brāhmaṇassa padasaddena sīsaṁ vivari.

Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo “muṇḍo ayaṁ bhavaṁ, muṇḍako ayaṁ bhavan”ti tatova puna nivattitukāmo ahosi.

Atha kho sundarikabhāradvājassa brāhmaṇassa etadahosi:

“muṇḍāpi hi idhekacce brāhmaṇā bhavanti;

yannūnāhaṁ taṁ upasaṅkamitvā jātiṁ puccheyyan”ti.

Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:

“kiṁjacco bhavan”ti?

“Mā jātiṁ puccha caraṇañca puccha,

Kaṭṭhā have jāyati jātavedo;

Nīcākulīnopi muni dhitimā,

Ājānīyo hoti hirīnisedho.

Saccena danto damasā upeto,

Vedantagū vusitabrahmacariyo;

Yaññopanīto tamupavhayetha,

Kālena so juhati dakkhiṇeyye”ti.

“Addhā suyiṭṭhaṁ suhutaṁ mama yidaṁ,

Yaṁ tādisaṁ vedagumaddasāmi;

Tumhādisānañhi adassanena,

Añño jano bhuñjati habyasesan”ti.

“Bhuñjatu bhavaṁ gotamo.

Brāhmaṇo bhavan”ti.

“Gāthābhigītaṁ me abhojaneyyaṁ,

Sampassataṁ brāhmaṇa nesa dhammo;

Gāthābhigītaṁ panudanti buddhā,

Dhamme sati brāhmaṇa vuttiresā.

Aññena ca kevalinaṁ mahesiṁ,

Khīṇāsavaṁ kukkuccavūpasantaṁ;

Annena pānena upaṭṭhahassu,

Khettañhi taṁ puññapekkhassa hotī”ti.

“Atha kassa cāhaṁ, bho gotama, imaṁ habyasesaṁ dammī”ti?

“Na khvāhaṁ, brāhmaṇa, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yasseso habyaseso bhutto sammā pariṇāmaṁ gaccheyya aññatra, brāhmaṇa, tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā.

Tena hi tvaṁ, brāhmaṇa, taṁ habyasesaṁ appaharite vā chaḍḍehi appāṇake vā udake opilāpehī”ti.

Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo taṁ habyasesaṁ appāṇake udake opilāpesi.

Atha kho so habyaseso udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati.

Seyyathāpi nāma phālo divasaṁsantatto udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati;

evameva so habyaseso udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati.

Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo saṁviggo lomahaṭṭhajāto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.

Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho sundarikabhāradvājaṁ brāhmaṇaṁ bhagavā gāthāhi ajjhabhāsi:

“Mā brāhmaṇa dāru samādahāno,

Suddhiṁ amaññi bahiddhā hi etaṁ;

Na hi tena suddhiṁ kusalā vadanti,

Yo bāhirena parisuddhimicche.

Hitvā ahaṁ brāhmaṇa dārudāhaṁ,

Ajjhattamevujjalayāmi jotiṁ;

Niccagginī niccasamāhitatto,

Arahaṁ ahaṁ brahmacariyaṁ carāmi.

Māno hi te brāhmaṇa khāribhāro,

Kodho dhumo bhasmani mosavajjaṁ;

Jivhā sujā hadayaṁ jotiṭhānaṁ,

Attā sudanto purisassa joti.

Dhammo rahado brāhmaṇa sīlatittho,

Anāvilo sabbhi sataṁ pasattho;

Yattha have vedaguno sinātā,

Anallagattāva taranti pāraṁ.

Saccaṁ dhammo saṁyamo brahmacariyaṁ,

Majjhe sitā brāhmaṇa brahmapatti;

Sa tujjubhūtesu namo karohi,

Tamahaṁ naraṁ dhammasārīti brūmī”ti.

Evaṁ vutte, sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:

“abhikkantaṁ, bho gotama …pe…

aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṁ ahosīti.