巴利大藏經《相應部第322經（Saṁyutta Nikāya 12.51 / 6. Dukkhavagga / Parivīmaṁsanasutta）》

1-1

巴利原文

Saṁyutta Nikāya 12.51

2-1

巴利原文

6. Dukkhavagga

3-1

巴利原文

Parivīmaṁsanasutta

4-1

巴利原文

Evaṁ me sutaṁ—

5-1

巴利原文

ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

6-1

巴利原文

Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

7-1

巴利原文

“bhikkhavo”ti.

8-1

巴利原文

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

9-1

巴利原文

Bhagavā etadavoca:

10-1

巴利原文

“Kittāvatā nu kho, bhikkhave, bhikkhu parivīmaṁsamāno parivīmaṁseyya sabbaso sammā dukkhakkhayāyā”ti?

11-1

巴利原文

“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṁyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.

12-1

巴利原文

“Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.

13-1

巴利原文

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

14-1

巴利原文

Bhagavā etadavoca:

15-1

巴利原文

“Idha, bhikkhave, bhikkhu parivīmaṁsamāno parivīmaṁsati:

16-1

巴利原文

‘yaṁ kho idaṁ anekavidhaṁ nānappakārakaṁ dukkhaṁ loke uppajjati jarāmaraṇaṁ;

17-1

巴利原文

idaṁ nu kho dukkhaṁ kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ?

18-1

巴利原文

Kismiṁ sati jarāmaraṇaṁ hoti, kismiṁ asati jarāmaraṇaṁ na hotī’ti?

19-1

巴利原文

So parivīmaṁsamāno evaṁ pajānāti:

20-1

巴利原文

‘yaṁ kho idaṁ anekavidhaṁ nānappakārakaṁ dukkhaṁ loke uppajjati jarāmaraṇaṁ, idaṁ kho dukkhaṁ jātinidānaṁ jātisamudayaṁ jātijātikaṁ jātippabhavaṁ.

21-1

巴利原文

Jātiyā sati jarāmaraṇaṁ hoti, jātiyā asati jarāmaraṇaṁ na hotī’ti.

22-1

巴利原文

So jarāmaraṇañca pajānāti, jarāmaraṇasamudayañca pajānāti, jarāmaraṇanirodhañca pajānāti, yā ca jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī;

23-1

巴利原文

ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jarāmaraṇanirodhāya.

24-1

巴利原文

Athāparaṁ parivīmaṁsamāno parivīmaṁsati:

25-1

巴利原文

‘jāti panāyaṁ kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā, kismiṁ sati jāti hoti, kismiṁ asati jāti na hotī’ti?

26-1

巴利原文

So parivīmaṁsamāno evaṁ pajānāti:

27-1

巴利原文

‘jāti bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā;

28-1

巴利原文

bhave sati jāti hoti, bhave asati jāti na hotī’ti.

29-1

巴利原文

So jātiñca pajānāti, jātisamudayañca pajānāti, jātinirodhañca pajānāti, yā ca jātinirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī;

30-1

巴利原文

ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jātinirodhāya.

31-1

巴利原文

Athāparaṁ parivīmaṁsamāno parivīmaṁsati:

32-1

巴利原文

‘bhavo panāyaṁ kiṁnidāno …pe…

33-1

巴利原文

upādānaṁ panidaṁ kiṁnidānaṁ …

34-1

巴利原文

taṇhā panāyaṁ kiṁnidānā …

35-1

巴利原文

vedanā …

36-1

巴利原文

phasso …

37-1

巴利原文

saḷāyatanaṁ panidaṁ kiṁnidānaṁ …

38-1

巴利原文

nāmarūpaṁ panidaṁ …

39-1

巴利原文

viññāṇaṁ panidaṁ …

40-1

巴利原文

saṅkhārā panime kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā;

41-1

巴利原文

kismiṁ sati saṅkhārā honti, kismiṁ asati saṅkhārā na hontī’ti?

42-1

巴利原文

So parivīmaṁsamāno evaṁ pajānāti:

43-1

巴利原文

‘saṅkhārā avijjānidānā avijjāsamudayā avijjājātikā avijjāpabhavā;

44-1

巴利原文

avijjāya sati saṅkhārā honti, avijjāya asati saṅkhārā na hontī’ti.

45-1

巴利原文

So saṅkhāre ca pajānāti, saṅkhārasamudayañca pajānāti, saṅkhāranirodhañca pajānāti, yā ca saṅkhāranirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī;

46-1

巴利原文

ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno saṅkhāranirodhāya.

47-1

巴利原文

Avijjāgato yaṁ, bhikkhave, purisapuggalo puññañce saṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, puññūpagaṁ hoti viññāṇaṁ.

48-1

巴利原文

Apuññañce saṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, apuññūpagaṁ hoti viññāṇaṁ.

49-1

巴利原文

Āneñjañce saṅkhāraṁ abhisaṅkharoti āneñjūpagaṁ hoti viññāṇaṁ.

50-1

巴利原文

Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti vijjā uppannā, so avijjāvirāgā vijjuppādā neva puññābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti na apuññābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti na āneñjābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti.

51-1

巴利原文

Anabhisaṅkharonto anabhisañcetayanto na kiñci loke upādiyati;

52-1

巴利原文

anupādiyaṁ na paritassati, aparitassaṁ paccattaññeva parinibbāyati.

53-1

巴利原文

‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.

54-1

巴利原文

So sukhañce vedanaṁ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti.

55-1

巴利原文

Dukkhañce vedanaṁ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti.

56-1

巴利原文

Adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti.

57-1

巴利原文

So sukhañce vedanaṁ vedayati, visaṁyutto naṁ vedayati.

58-1

巴利原文

Dukkhañce vedanaṁ vedayati, visaṁyutto naṁ vedayati.

59-1

巴利原文

Adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, visaṁyutto naṁ vedayati.

60-1

巴利原文

So kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmīti pajānāti.

61-1

巴利原文

Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti.

62-1

巴利原文

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso kumbhakārapākā uṇhaṁ kumbhaṁ uddharitvā same bhūmibhāge paṭisisseyya.

63-1

巴利原文

Tatra yāyaṁ usmā sā tattheva vūpasameyya, kapallāni avasisseyyuṁ.

64-1

巴利原文

Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmīti pajānāti.

65-1

巴利原文

Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti.

66-1

巴利原文

Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,

67-1

巴利原文

api nu kho khīṇāsavo bhikkhu puññābhisaṅkhāraṁ vā abhisaṅkhareyya apuññābhisaṅkhāraṁ vā abhisaṅkhareyya āneñjābhisaṅkhāraṁ vā abhisaṅkhareyyā”ti?

68-1

巴利原文

“No hetaṁ, bhante”.

69-1

巴利原文

“Sabbaso vā pana saṅkhāresu asati, saṅkhāranirodhā api nu kho viññāṇaṁ paññāyethā”ti?

70-1

巴利原文

“No hetaṁ, bhante”.

71-1

巴利原文

“Sabbaso vā pana viññāṇe asati, viññāṇanirodhā api nu kho nāmarūpaṁ paññāyethā”ti?

72-1

巴利原文

“No hetaṁ, bhante”.

73-1

巴利原文

“Sabbaso vā pana nāmarūpe asati, nāmarūpanirodhā api nu kho saḷāyatanaṁ paññāyethā”ti?

74-1

巴利原文

“No hetaṁ, bhante”.

75-1

巴利原文

“Sabbaso vā pana saḷāyatane asati, saḷāyatananirodhā api nu kho phasso paññāyethā”ti?

76-1

巴利原文

“No hetaṁ, bhante”.

77-1

巴利原文

“Sabbaso vā pana phasse asati, phassanirodhā api nu kho vedanā paññāyethā”ti?

78-1

巴利原文

“No hetaṁ, bhante”.

79-1

巴利原文

“Sabbaso vā pana vedanāya asati, vedanānirodhā api nu kho taṇhā paññāyethā”ti?

80-1

巴利原文

“No hetaṁ, bhante”.

81-1

巴利原文

“Sabbaso vā pana taṇhāya asati, taṇhānirodhā api nu kho upādānaṁ paññāyethā”ti?

82-1

巴利原文

“No hetaṁ, bhante”.

83-1

巴利原文

“Sabbaso vā pana upādāne asati, upādānanirodhā api nu kho bhavo paññāyethā”ti.

84-1

巴利原文

“No hetaṁ, bhante”.

85-1

巴利原文

“Sabbaso vā pana bhave asati, bhavanirodhā api nu kho jāti paññāyethā”ti?

86-1

巴利原文

“No hetaṁ, bhante”.

87-1

巴利原文

“Sabbaso vā pana jātiyā asati, jātinirodhā api nu kho jarāmaraṇaṁ paññāyethā”ti?

88-1

巴利原文

“No hetaṁ, bhante”.

89-1

巴利原文

“Sādhu sādhu, bhikkhave, evametaṁ, bhikkhave, netaṁ aññathā.

90-1

巴利原文

Saddahatha me taṁ, bhikkhave, adhimuccatha, nikkaṅkhā ettha hotha nibbicikicchā.

91-1

巴利原文

Esevanto dukkhassā”ti.

92-1

巴利原文

Paṭhamaṁ.