相應部第933經（Saṁyutta Nikāya 35.95 / 10. Saḷavagga / Mālukyaputtasutta）

Saṁyutta Nikāya 35.95

10. Saḷavagga

Mālukyaputtasutta

Atha kho āyasmā mālukyaputto yena bhagavā tenupasaṅkami …pe… ekamantaṁ nisinno kho āyasmā mālukyaputto bhagavantaṁ etadavoca:

“sādhu me, bhante, bhagavā saṅkhittena dhammaṁ desetu, yamahaṁ bhagavato dhammaṁ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyyan”ti.

“Ettha dāni, mālukyaputta, kiṁ dahare bhikkhū vakkhāma.

Yatra hi nāma tvaṁ, bhikkhu, jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto saṅkhittena ovādaṁ yācasī”ti.

“Kiñcāpāhaṁ, bhante, jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto.

Desetu me, bhante, bhagavā saṅkhittena dhammaṁ, desetu sugato saṅkhittena dhammaṁ, appeva nāmāhaṁ bhagavato bhāsitassa atthaṁ ājāneyyaṁ. Appeva nāmāhaṁ bhagavato bhāsitassa dāyādo assan”ti.

“Taṁ kiṁ maññasi, mālukyaputta,

ye te cakkhuviññeyyā rūpā adiṭṭhā adiṭṭhapubbā, na ca passasi, na ca te hoti passeyyanti? Atthi te tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?

“No hetaṁ, bhante”.

“Ye te sotaviññeyyā saddā assutā assutapubbā, na ca suṇāsi, na ca te hoti suṇeyyanti? Atthi te tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?

“No hetaṁ, bhante”.

“Ye te ghānaviññeyyā gandhā aghāyitā aghāyitapubbā, na ca ghāyasi, na ca te hoti ghāyeyyanti? Atthi te tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?

“No hetaṁ, bhante”.

“Ye te jivhāviññeyyā rasā asāyitā asāyitapubbā, na ca sāyasi, na ca te hoti sāyeyyanti? Atthi te tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?

“No hetaṁ, bhante”.

“Ye te kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā asamphuṭṭhā asamphuṭṭhapubbā, na ca phusasi, na ca te hoti phuseyyanti? Atthi te tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?

“No hetaṁ, bhante”.

“Ye te manoviññeyyā dhammā aviññātā aviññātapubbā, na ca vijānāsi, na ca te hoti vijāneyyanti? Atthi te tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?

“No hetaṁ, bhante”.

“Ettha ca te, mālukyaputta, diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissati.

Yato kho te, mālukyaputta, diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissati;

tato tvaṁ, mālukyaputta, na tena.

Yato tvaṁ, mālukyaputta, na tena;

tato tvaṁ, mālukyaputta, na tattha.

Yato tvaṁ, mālukyaputta, na tattha;

tato tvaṁ, mālukyaputta, nevidha, na huraṁ, na ubhayamantarena.

Esevanto dukkhassā”ti.

“Imassa khvāhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāmi:

‘Rūpaṁ disvā sati muṭṭhā,

Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti,

Tañca ajjhosa tiṭṭhati.

Tassa vaḍḍhanti vedanā,

anekā rūpasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca,

cittamassūpahaññati;

Evaṁ ācinato dukkhaṁ,

ārā nibbāna vuccati.

Saddaṁ sutvā sati muṭṭhā,

Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti,

Tañca ajjhosa tiṭṭhati.

Tassa vaḍḍhanti vedanā,

anekā saddasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca,

cittamassūpahaññati;

Evaṁ ācinato dukkhaṁ,

ārā nibbāna vuccati.

Gandhaṁ ghatvā sati muṭṭhā,

Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti,

Tañca ajjhosa tiṭṭhati.

Tassa vaḍḍhanti vedanā,

anekā gandhasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca,

cittamassūpahaññati;

Evaṁ ācinato dukkhaṁ,

ārā nibbāna vuccati.

Rasaṁ bhotvā sati muṭṭhā,

Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti,

Tañca ajjhosa tiṭṭhati.

Tassa vaḍḍhanti vedanā,

anekā rasasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca,

cittamassūpahaññati;

Evaṁ ācinato dukkhaṁ,

ārā nibbāna vuccati.

Phassaṁ phussa sati muṭṭhā,

Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti,

Tañca ajjhosa tiṭṭhati.

Tassa vaḍḍhanti vedanā,

anekā phassasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca,

cittamassūpahaññati;

Evaṁ ācinato dukkhaṁ,

ārā nibbāna vuccati.

Dhammaṁ ñatvā sati muṭṭhā,

Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti,

Tañca ajjhosa tiṭṭhati.

Tassa vaḍḍhanti vedanā,

anekā dhammasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca,

cittamassūpahaññati;

Evaṁ ācinato dukkhaṁ,

ārā nibbāna vuccati.

Na so rajjati rūpesu,

rūpaṁ disvā paṭissato;

Virattacitto vedeti,

tañca nājjhosa tiṭṭhati.

Yathāssa passato rūpaṁ,

sevato cāpi vedanaṁ;

Khīyati nopacīyati,

evaṁ so caratī sato;

Evaṁ apacinato dukkhaṁ,

santike nibbāna vuccati.

Na so rajjati saddesu,

saddaṁ sutvā paṭissato;

Virattacitto vedeti,

tañca nājjhosa tiṭṭhati.

Yathāssa suṇato saddaṁ,

sevato cāpi vedanaṁ;

Khīyati nopacīyati,

evaṁ so caratī sato;

Evaṁ apacinato dukkhaṁ,

santike nibbāna vuccati.

Na so rajjati gandhesu,

gandhaṁ ghatvā paṭissato;

Virattacitto vedeti,

tañca nājjhosa tiṭṭhati.

Yathāssa ghāyato gandhaṁ,

sevato cāpi vedanaṁ;

Khīyati nopacīyati,

evaṁ so caratī sato;

Evaṁ apacinato dukkhaṁ,

santike nibbāna vuccati.

Na so rajjati rasesu,

rasaṁ bhotvā paṭissato;

Virattacitto vedeti,

tañca nājjhosa tiṭṭhati.

Yathāssa sāyato rasaṁ,

sevato cāpi vedanaṁ;

Khīyati nopacīyati,

evaṁ so caratī sato;

Evaṁ apacinato dukkhaṁ,

santike nibbāna vuccati.

Na so rajjati phassesu,

phassaṁ phussa paṭissato;

Virattacitto vedeti,

tañca nājjhosa tiṭṭhati.

Yathāssa phusato phassaṁ,

sevato cāpi vedanaṁ;

Khīyati nopacīyati,

evaṁ so caratī sato;

Evaṁ apacinato dukkhaṁ,

santike nibbāna vuccati.

Na so rajjati dhammesu,

dhammaṁ ñatvā paṭissato;

Virattacitto vedeti,

tañca nājjhosa tiṭṭhati.

Yathāssa jānato dhammaṁ,

Sevato cāpi vedanaṁ;

Khīyati nopacīyati,

Evaṁ so caratī sato;

Evaṁ apacinato dukkhaṁ,

Santike nibbāna vuccatī’ti.

Imassa khvāhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmī”ti.

“Sādhu sādhu, mālukyaputta.

Sādhu kho tvaṁ, mālukyaputta, mayā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāsi:

‘Rūpaṁ disvā sati muṭṭhā,

Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti,

Tañca ajjhosa tiṭṭhati.

Tassa vaḍḍhanti vedanā,

anekā rūpasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca,

cittamassūpahaññati;

Evaṁ ācinato dukkhaṁ,

ārā nibbāna vuccati.

…pe…

Na so rajjati dhammesu,

dhammaṁ ñatvā paṭissato;

Virattacitto vedeti,

tañca nājjhosa tiṭṭhati.

Yathāssa vijānato dhammaṁ,

Sevato cāpi vedanaṁ;

Khīyati nopacīyati,

Evaṁ so caratī sato;

Evaṁ apacinato dukkhaṁ,

Santike nibbāna vuccatī’ti.

Imassa kho, mālukyaputta, mayā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo”ti.

Atha kho āyasmā mālukyaputto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

Atha kho āyasmā mālukyaputto eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.

“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.

Aññataro ca panāyasmā mālukyaputto arahataṁ ahosīti.

Dutiyaṁ.